Recensie van Wim van der Beek

Bewegende handschoenen
en dansende biljartkeus

The lost ones', installatie Sue Rees,
lichtontwerp Henk Post; tot 31
maart, Safe Dalfsen. Informatie: tel 0529- 431066

 

Met enige regelmaat duikt het verschijnsel kinetische kunst op: kunst die letterlijk beweegt.
In de belangrijke musea voor moderne kunst is het spectaculaire mechanisme van de 'eeuwige beweging' na de furore van Jean Tinguely krakend tot stilstand gekomen. Het fenomeen wordt er zelden meer gesignaleerd. In experimentele kunstcentra is dat gelukkig anders. Al weer een paar jaar geleden excelleerde Kunstruimte Kampen met een heerlijke installatie van dansende theelepeltjes die een kakofonie van geluid veroorzaakten.

De installatie The lost ones van de Amerikaanse kunstenares Sue Rees doet daar niet voor onder.
In Safe Dalfsen worden levenloze handschoenen door een ingenieus web van draden bewogen zodra de argeloze bezoeker een sensor passeert. Niet alleen de 'lege handen' van textiel maar ook geluidsdragers worden geactiveerd. Een voorwerp dat stijgt en daalt, tikt incidenteel tegen een deksel, een accordeon komt zuchtend en steunend tot leven en metalen staven ketsen tegen elkaar.
Geluid vormt een wezenlijk bestanddeel van de installatie die zich dwars door de wand heen in een belendende ruimte voortbeweegt. De vervreemdende geluidenbrij ontaardt nooit in ongecontroleerd lawaai.
De installatie weet letterlijk maat te houden. Ook de bewegingen zijn nooit ongestructureerd of chaotisch.
Elke actie voltrekt zich in redelijke rust en eenvoud. Alleen de wirwar van draden verraadt de complexiteit van het netwerk dat elke vierkante meter van de kunstruimte bespeelt. De bewegingen van de gebreide handschoenen wekken de suggestie dat de voorwerpen adenhalen.
Ze lijken zachtjes te zuchten van verlichting zonder het breekbare evenwicht in de ruirnte te verstoren. In het ritme van de luchtgevulde handschoenen bewegen ook overhemdboordjes en ribbenkasten van textiel, zwevende brillen, dansende biljartkeus en houten ladders mee.
Alle voorwerpen volgen dezelfde cadans waarvan het tempo bepaald wordt door een traag patroon van inen uitademen. Het wonderlijke spel van beweging en geluid heeft een merkwaardige uitwerking op degenen die zich eraan overgeven. Er gaat een rustgevende, bijna hypnotiserende werking vanuit die resulteert in de neiging om het eigen hartritme en de eigen ademhaling af te stemmen op de omgeving en aan te passen aan de omgevingsfactoren.
Zo kan het gebeuren dat de kijker opgaat in de ruimte, een wordt met de omgeving en er onge merkt in verdwijnt. Kunst doet hier wat ze in haar beste hoeda- nigheid geacht wordt te doen. De kinetische hoogstandjes van Sue Rees missen hun uitwerking niet.

Wim van der Beek